یاتاقان
یاتاقان چیست ؟ برای انتقال قدرت از یک منبع مولد قدرت به یک ماشین از محور استفاده می شودکه محورها روی تکیه گاه مناسبی قرار داشته و بار نیروی خود را روی آن وارد می کنند این تکیه گاهها یاتاقان نامیده می شوند .
بارگذاری یاتاقان ها:
یاتاقانها عموما به دو شکل بارگذاری می شوند، شعاعی (radial force) و محوری (force trust ) با توجه به جایی که یاتاقان در آنجا بکار می رود ممکن است تمام بار شعاعی یا محوری یا ترکیبی از هر دو باشد.
یاتاقان هایی که متصل به شفت موتور و قرقره ها می باشند تحت تاثیر بارهای شعاعی قرار دارند
انواع یاتاقان ها:
لغزشی : (Sliding Bearing)
غلتشی : 1- ساچمه ای (Ball Bearing)
2- غلتکی (Roller Bearing)
بنا بر مقدار وجهت نیروهای وارده ونوع کاربرد ، یاتاقان ها را با شکل و ساختار های متفاوتی می سازند :
یک ردیفه ، دو ردیفه یا چند ردیفه
کف گرد یا شعاعی
جهت استوانه ها مایل ،موازی یا عمود
سوزنی،مخروطی یابشکه ای
یاتاقان های لغزشی:
دریاتاقانهای لغزشی محور در داخل سوراخ یاتاقان یا بوش قرار می گیرد و اصطکاک لغزشی بوجود می آید .
خصوصیات یاتاقانهای لغزشی:
• تحمل نیروی زیاد
• حساسیت کم در مقابل ضربه و ارتعاش
• نیاز به روغن کاری فراوان
• بالا بودن مقاومت شروع به کار
یاتاقانهای غلتشی:
این یاتاقانها از یک حلقه خارجی و یک حلقه داخلی و قطعات غلتنده ای که در داخل یک قفسه قرار گرفته اند تشکیل شده اند .
زمانی که بین محور و یاتاقان قطعات گردنده ای به شکل کره (Ball) و یا استوانه(Rool) قرار داده شوند اصطکاک لغزشی به اصطکاک غلتشی تبدیل می شود .
خصوصیات یاتاقانهای غلتشی:
• گشتاور کم برای شروع حرکت
• تولید حرارت کم
• مخصوص حرکات آرام و دورهای کم
• حساس بودن در مقابل ضربه و ارتعاش
• کاسه نمد:
• نوعی درزگیر برای درزبندی و جلوگیری ازورود ذرات خارجی مانند گردو غبار به داخل اجزاء ماشین وممانعت از خروج مایعات و گازهای داخل محفظه به خارج می شود .
خصوصیات کاسه نمد ها:
• فرم پذیری پلاستیکی و خاصیت الاستیته برای سطوح ناهموار
• مقاومت در مقابل تنش های فشاری
• ضریب اصطکاک کم در مقابل سطوح آب بندی
• مقاومت در مقابل سایش و اثرات شیمیایی مواد
• کاسه نمدها بصورت فرم های A,B.C وجود دارند .
• DIN 3760 – B 25 *40 * 7 :
• B = 7 mm
• d2 = 40
• d1 = 25